Ehliyet İlk Yardım Soru Örnekleri 2026 — Konu Anlatımı ve Çözümler

1. İlk Yardımın Tanımı ve Amacı

İlk yardım, sağlık ekipleri olay yerine ulaşana kadar kazazedeye yapılan müdahaledir. Amacı: hayatı korumak, durumun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. İlk yardım yaparken temel ilke şudur: önce kendi güvenliğin, sonra olay yeri güvenliği, en son kazazede.

İlk yardımcının hatırlaması gereken üç altın kural:

• İlaç verme.
• Kazazedeyi gereksiz hareket ettirme (özellikle bilinci kapalı ya da kırık şüphesi varsa).
• Hızlıca 112'yi ara ve net bilgi ver: konum, kazazede sayısı, durum.

2. Hayat Kurtarma Zinciri

1. Olay yerinin değerlendirilmesi: Tehlike var mı? Trafik, yangın, elektrik?
2. 112'nin aranması: Net adres, kazazede sayısı, bilinç durumu bildirilir.
3. Triyaj: Çoklu kazazede varsa öncelik solunum/dolaşım sorunu olana verilir.
4. Temel yaşam desteği (CPR): Solunum-nabız yoksa 30:2 göğüs basısı ve suni solunum.
5. İleri yaşam desteği: Sağlık ekipleri devraldıktan sonra yapılır.

3. Bilinç Kontrolü

Kazazedenin omuzlarına hafifçe vurarak "İyi misiniz?" diye seslenilir. Tepki yoksa bilinç kapalıdır. Bu durumda hemen ABC kontrolüne geçilir.

4. ABC Yöntemi (Hava yolu — Solunum — Dolaşım)

A — Airway (Hava yolu): Kazazedenin başını hafifçe geriye yatırın, çenesini yukarı kaldırın. Ağız içinde yabancı cisim varsa parmakla temizleyin.
B — Breathing (Solunum): Bak-Dinle-Hisset yöntemi: Göğse bakın, ağızdan gelen sesi dinleyin, yanağınızda hava akımını hissedin (10 saniye).
C — Circulation (Dolaşım): Şah damarından (boyun) nabız kontrolü yapın, 10 saniye.

Solunum ve nabız yoksa CPR (Kalp-Akciğer Canlandırması) başlatılır.

5. Temel Pozisyonlar

• Koma pozisyonu (yan yatış): Bilinçsiz fakat solunumu ve nabzı olan kişi için. Hava yolunu açık tutar, kusmuk ile boğulmayı önler.
• Şok pozisyonu: Bilinçli, solunumu var ama şokta. Sırtüstü yatırılır, ayakları 30 cm yukarı kaldırılır.
• Yarı oturuş: Solunum sıkıntısı (astım, kalp ağrısı) olan bilinçli kişi için.

6. Kanama Yönetimi

Üç tip kanama vardır: dış (gözle görülen), iç (gizli, görünmeyen) ve doğal vücut deliklerinden (burun, kulak, ağız).

• İlk müdahale: temiz bezle direkt baskı.
• Yetmiyorsa: yaralı uzvu kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
• Hala devam ediyorsa: basınç noktasına bası (kol için koltuk altı, bacak için kasık).
• Son çare: turnike (kanayan bölgenin 5-7 cm üstünden sıkı bağlama, üzerine saat yazılır).

7. Yanık Yönetimi

• 1. derece (kızarıklık): Soğuk akan suyla 10-20 dk soğutulur.
• 2. derece (su toplama): Su soğutması yapılır, kabarcıklar patlatılmaz, temiz steril bezle örtülür.
• 3. derece (derin doku yanığı): Asla su uygulanmaz, hemen tıbbi yardım alınır.
• Yanığa diş macunu, yağ, salça veya buz uygulanmaz.

8. Kırık, Çıkık ve Burkulma

Her üçü için de temel prensip aynıdır: hareket ettirme, atelle sabitle, soğuk uygula (RICE ilkesi: Rest, Ice, Compression, Elevation).

9. CPR (Kardiyopulmoner Resüsitasyon)

• 112'yi ara veya yakındakine arattır.
• Kazazedeyi sert düz zemine yatır.
• 30 göğüs basısı (göğüs ortasına, dakikada 100-120 hızda, 5-6 cm derinlikte).
• 2 suni solunum (hava yolu açıkken her biri 1 saniye).
• 30:2 oranında devam et, ekip gelene kadar veya kişi bilinçlenene kadar.

10. Trafik Kazasında Özel Durumlar

• Araç içindeki kazazedeyi boyun travması şüphesi ile çıkarma; Rentek manevrası uygulanır (yangın gibi acil tehlike yoksa).
• Kask çıkarılmaz; ancak solunum tehlikesi varsa iki kişi tarafından nazik bir şekilde alınır.
• Olay yeri güvenliği için reflektör kullanılır; gece 150 m, gündüz 100 m gerisine yerleştirilir.